Castellers

(voor de juiste muziek bij deze blog, klik hier)

Een menselijke toren bouwen. Dat is waar de Catalanen weg van zijn. Elke buurt heeft zijn eigen Castellers vereniging. Bij de minste geringste gelegenheid zwelt de fluit aan, slaat de trom het ritme en wordt de zwaartekracht getart. De Castellers zijn het hart van een wijk, een verbindende factor. Van generatie op generatie wordt de kennis in het Catalaans overgedragen. Het is een ware sport en zoals het buurten betaamt, een methode om elkaar de loef af te steken: wie bouwt de hoogste?

  

In 2010 is het door Unesco uitgeroepen tot cultureel erfgoed. Wat maakt deze traditie zo bijzonder?  De eerste keer toen ik het vanuit de verte zag drong de kracht van dit spektakel niet echt tot me door en overtuigde de typische muziek mij niet om langer te kijken. Een te snelle conclusie.

Ondertussen heb ik meerdere malen van dichtbij het bouwen van de toren mogen aanschouwen, en ik moet bekennen, dat ik als buitenstaander sta te trillen van de spanning. Wat een samenwerking. Wat een vermogen om zich in de ander te verplaatsen. En wat een eensgezindheid om een gezamenlijk doel te bereiken. 

Zodra de eerste twee lagen opgebouwd zijn, voel je de adrenaline stijgen. Dit groeit exponentieel als er een klein klimaapje, een jongen of meisje van 5 jaar oud, enkel beschermt door een helm, meters naar boven klautert. Je houdt je hart vast. Je leeft mee. En je hoopt dat ze de top vlekkeloos bereiken. Eenmaal op de top, gaat er snel een handje in de lucht. Als een piek op het hoogste punt. In nog geen minuut is de toren daarna ontrafeld. Behendig, als brandweermannen, laten de bovenste gelederen zich naar beneden glijden. Een zucht van opluchting. Bij de Castellers omdat de druk van de schouders is. Bij de toeschouwers omdat het gelukt is.  

Maar helaas gaat het niet helemaal zonder slag of stoot. Altijd was er ook een ambulance aanwezig en altijd heb ik Castellers gebruik zien maken van hun hulp voor hand en spandiensten. Maar gelukkig nooit met zwaailichten weg zien snellen.  Is zo’n toren wel stabiel? Het is zeker geen toren van Pisa of Jenga. De toren wordt stevig gestut door een aantal dozijn Castellers aan de voet. Al die handen die elkaar in een speciale greep vastpakken om sterkte en een vangnet te creëren, een prachtig gebaar van verbondenheid. Het gehele proces is één en al beleid. Bij de minste trilling wordt de poging onderbroken, een hart onder de riem gestoken en het vuur aangewakkerd om het nog een keer te proberen. Het is topsport, waarbij heel duidelijk geldt: één voor allen, allen voor één.

Een zee aan rozen

(voor de juiste muziek bij deze blog, klik hier*)

Wereld boeken dag valt elk jaar samen met het feest van Sant Jordi. Het verhaal gaat over Sint Joris en de Draak, maar in het volksritueel is het al sinds 1456 een feest van de liefde geworden. Uit bloed groeide de roos, het symbool van liefde.  Volgens Barcelonezen is dit één van de mooiste dagen van het jaar. Overal worden rozen verkocht. Geurige rozen. Gekleurde rozen. 3D Geprinte rozen. Chocolade rozen. Hoe ver je oog rijkt, een zee aan rozen. Maar dan wel met een Catalaans tintje, want als strik worden de geel-rode kleuren van de nationale vlag gebruikt.

Al die bloemen doen me denken aan de liefdesgeschiedenis van de Georgische schilder Niko Pirosmani. Hij was zo verliefd dat hij al zijn hebben en houden verkocht heeft voor een miljoen karmozijnen rozen en die onder het balkon van zijn geliefde legde. De Rambla de Catalunya toont er vandaag gelijkenissen mee.

Elke vrouw krijgt meerdere rozen. Kinderen nemen het mee voor de juf, managers voor de secretaresse, geliefden voor hun wederhelft, vriendinnen voor elkaar, vaders voor hun vrouw en dochters. En allemaal feliciteren ze elkaar. Maar voor de mannen is het geen bloemenfestijn. Zij krijgen een boek, omdat op deze dag ook de sterfdag van Cervantes, de schrijver van de romantische ridder Don Quichot, wordt herdacht. Tussen de rozenblaadjes in staan kraampjes met boeken, die mannen aanmoedigen tot helden daden. Papieren bladeren en rozenbladeren, kris kras door elkaar. Want wat is er romantischer dan hoffelijk voorgelezen te worden in een bloemenzee?

 * Een erg populair liedje in Rusland van Alla Pugacheva over een miljoen rozen, gebaseerd op de liefdesgeschiedenis van Pirosmani

Hoogtepunten & Tips

Na dik een jaar wonen in Barcelona, heb ik een lijst verzameld met bijzondere plekken en activiteiten. Eerder al schreef ik over de passage-route. Hieronder in willekeurige volgorde een opsomming van hoogtepunten & tips. Mocht je meer details willen of het verhaal erachter willen weten, laat een opmerking achter. Dan zal ik in een volgende blog de opmerking meenemen.

- Het dak van museum Caixa Forum (vrij toegankelijk). Eén van de weinige locaties waar internationaal aansprekende tentoonstellingen getoond worden. Het CCCB heeft vaak ook goed samengestelde tentoonstellingen, maar vaak lokaal of zeer specialistisch.

- De Romantische tuinen van de Montjuïc berg. Een ervan heb ik eerder al beschreven in Tijdreizen in Parc Grec. Maar het zijn er veel meer en je kunt er rustig een hele middag dwalen.

- Strandwandeling van Forum (metro L4 El Maresme/ Forum) tot aan het standbeeld voor Columbus aan het eind van de Rambla. Een wandeling van 5,5 km dat je langs de stranden van Barcelona, het uitgaansgedeelte Port Olympic en de wijk Barceloneta  brengt. Een tafereel van het strandleven staat in Schatzoeker.

-Een drankje in een oude sigarenclub, Pipa Club, waar je de geur van 'purros' nog een beetje ruikt. Gevestigd op de tweede verdieping van het Placa Reial 3; een mooiere locatie dan dit plein uit 1850 met een fontein, palmbomen en lantaarns van Guadi bestaat bijna niet. En wellicht was dit huis wel inspiratie voor de woonplek van Zafon’s personage Barceló in “De Schaduw in de Wind”.

-Het spectrum aan Catalaans eten, dat soms met de seizoenen wisselt:

• Calcots: de echte aanrader. Zwartgeblakerde lente uien met saus, die je eet met een slabbetje als hollandse haring. Simpelweg verrukkelijk. (winter)
• Tortell de Reis. De koningstaart van de driekoningen (6 januari). Elke bakker is er dan vol mee, maar pas op met bijten. Er zit speelgoed verstopt in het deeg.
• Butifarra d'oef en Coca Llardons (Carnaval).
• Pa amb tomaquet. Boerenbrood, dat je zelf in moet wrijven met knoflook ,olie en tomaat (standaard om vast bij elk menu te bestellen).
• Crema Catalana. Oneerbiedig gezegd, de lokale creme brulee variant (hele jaar door toetje nummer 1)
• Mel i Mato. Verfrissende zeer jonge geitenkaas met honing. Een gerecht dat stamt uit de Middeleeuwen.
• Panellets. Zoete notenkoekjes (Castanyade op 1 november)

- Lunchen is avondeten in Barcelona, dus neem er uitgebreid de tijd voor tussen 14u en 16u en maak gebruik van de vele menu del dia's, waarbij je voor 10-15euro een heerlijk driegangen menu kunt eten. Een van mijn favorieten in Gracia: Miriot (Francisco Giner 54).

- Voor een goed wijntje, cava of vermut, zoek de bodega's. Elke wijk heeft een paar eigen bodega’s, waar de wijnvaten opgestapeld zijn en het rode vocht rijkelijk vloeit.
Een leuke straat is de Carrer de Parlament met Bodega Vinito en Bodega Els Sortidors del Parlament.

- Hoewel de Kathedraal het centrale kerkelijke bouwwerk in de stad is, vind ik de Santa Maria del Mar in de wijk Born veel mooier. Het licht, de dubbele galerij en het verhaal spreken tot de verbeelding. Een aanrader is om voor bezoek aan Barcelona het boek "De Kathedraal van de Zee" van Ildefons Facanes te lezen, dan beleef je de wijk Born en het verhaal achter de Santa Maria del Mar veel meer. 

- Barcelona heeft verschillende wijken opgeslokt in haar expansie. Gracia is de bekendste. Een stukje buiten het centrum is een andere opgeslokte wijk: Sant Andreu. Het is een eigen dorp met lieflijke straatjes en een oude textiel fabriek: Fabra i Coats. Textiel is een van de industrieën die dominant waren in deze regio (Eusebi Güell, mecenas van Gaudi, is hier een beroemd voorbeeld van). Hoewel een totaal andere bouwstijl; bakstenen alom, is het toch ook een beetje vergelijkbaar met de Van Nelle Fabriek. Ook hier heeft de fabriek een nieuw leven gekregen als centrum voor creatievelingen en evenementen. Zeker de moeite waard om doorheen te lopen.

-Heimwee naar de jaren '60? Of benieuwd hoe het leven er toen uitgezien zou hebben? Dan is Flash Flash, Carrer de la Granada del Penedès 25, een aanrader. Gespecialiseerd in hamburgers en tortillas. 

- Een decadent kopje thee, warme chocolade of koffie omringd door zoete spijzen. Caleum, Calle de la Palla 8, is hiervoor de aangewezen plek. Of zoals ze het zelf aanprijzen: 'Discover Heaven.'

- Een schitterend pleintje met een triest verhaal: plaza de San Felipe Neri. In de muur zie gaten als gevolg van het bombardement tijdens de Spaanse burgeroorlog op 30 januari 1938, waarbij 42 mensen omkwamen.

Dat was het voor nu. Mochten er nieuwe tips komen, dan zal ik de lijst aanvullen.

De Droomketting

Voor de Libelle schrijfwedstrijd stond alleen de eerste zin vast : "Het cadeau lag op tafel, zorgvuldig ingepakt 
met een rood lint…" En dat de deadline valentijnsdag was, waardoor de gedachte al snel richting een romantische setting ging. Hieronder mijn bijdrage: "De Droomketting"

De Droomketting

Het cadeau lag op tafel, zorgvuldig ingepakt met een rood lint. Nog even twijfelde Pim. Zou hij er nog een briefje bij doen? Maar de woorden schoten hem tekort. Hoe kon hij Eva om vergeving vragen? Geen woorden, maar daden! Kordaat loopt hij richting de deur. Onderweg geeft hij Kater een aai over zijn bol. “Binnenkort kun je weer uren op mijn schoot knorren”. Hij had de harige dikzak en de klank van zijn stem in deze kamer gemist. In de hal legt hij de sleutel terug in de bloempot en zet de bloeiende vergeet-me-nietjes er weer bovenop. Toch fijn dat ze zo goed van vertrouwend is. Beneden aangekomen haalt hij verlangend zijn wijsvinger over het naamplaatje waarop staat: Eva Scholten 3B en verdwijnt de Egelantiersgracht in.

Vermoeid komt Eva na een lange werkdag in een donker en koud huis thuis. Ze gooit haar tas in de hoek en schopt haar ongemakkelijke pumps uit. Kater draait rondjes om haar benen, aandacht en eten vragend. “Straks!” Ze ploft op de bank en bladert afwezig door de krant en beantwoordt tegelijkertijd opgestapelde whatsapp berichtjes. Kater bespringt de krant en met zijn staart maakt hij het lezen onmogelijk. Overwonnen staat Eva op om wat eten te pakken. Dan ziet ze het cadeau op tafel.

Nieuwsgierig pakt ze het lichte pakketje op. Het rinkelt een beetje. Op geen van de zes kanten staat een bericht. Het rode lint is snel los en Kater gaat ermee aan de haal. Met haar nagels probeert Eva het plakband los te pulken, maar het zit te stevig vast. Ongeduldig begint ze het luxe papier kapot te scheuren. Een fluweel doosje met een zilver embleem komt tevoorschijn. Haar hart begint sneller te bonken. Stroef klapt het deksel open en vanaf een hemelsblauw kussentje schittert de ketting van haar dromen haar tegemoet. Hoe kon hij dat weten? Haar vermoeidheid verdwijnt spontaan en ze wil niets liever dan hem gelijk bedanken. Maar hoe kan ze dat het beste doen? Ze pakt haar mobiel en typt: kom over stipt één uur naar mij!

Om de zenuwslopende uren te overbruggen, besluit Pim post te vatten in café De Eland om de hoek van Eva’s huis. Aan de bar bestelt hij een biertje en verzinkt in mijmeringen: ‘Waarom heeft ze me nog niet gebeld? Zou ze mijn cadeau niet mooi vinden of zou ze me echt niet vergeven? Tijd zou alle wonden moeten helen …ik verdien toch een herkansing! Wie nooit risico neemt, zal ook niet verder komen en van je fouten leer je…Dat zou Eef toch moeten begrijpen. Ze weet niet anders als ambitieuze ondernemer.’ Het rinkelen van de deurbel trekt zijn aandacht. Eva, in zijn lievelingsjurk, stormt glunderend binnen. ‘Annet, een fles champagne! Ik heb wat te vieren.’ Op dat moment ziet ze Pim zitten en betrekt haar gezicht. De liefde maakt plaats voor ergernis en haat. Even twijfelt ze om vervolgens trots een stap naar voren te zetten. Pim ziet de door hem zo zorgvuldig uitgekozen ketting een beetje naar haar linkerborst hellen. Zij volgt zijn blik.
“Mooi hé”.
“Hij staat je prachtig”, antwoord Pim vertwijfeld omdat hij die boze oogopslag en het eerder gehoorde woord ‘vieren’ niet kan verenigen.
“Inderdaad. Net als verassing van Herman gekregen, die schat. Dat zou jij dus nooit doen!” en ze draait zich snel om voordat haar emoties haar de baas worden. Ze pakt de fles champagne en zegt tegen Annet “hij betaalt”.

Buiten ziet Pim zijn Eef een slungelige man innig omhelzen. Ze zoent hem gepassioneerd, maar houdt haar blik op Pim gericht. Moet hij opstaan en ze uitelkaar trekken of berusten?
“De rekening graag!”
Om het contact te beëindigen haalt Eva haar tong uit Herman’s mond en steekt diezelfde tong over zijn schouder uit naar Pim. Pim loopt rood aan, dit gaat te ver. Maar Annet trekt aan zijn jasje.
“Meneer, zou u niet eerst eens even betalen?”
Verstrooid trekt hij zijn portemonnee met enkel een lange bon van de juwelier erin. Hij steekt het demonstratief in de lucht. Kreunend schreeuwt hij “Kijk toch, Eva!”
“Dat is een dure ketting, schatje, maar daar kom je nergens mee”, grinnikt Annet.